Học đòi Cầm, kỳ, thi, họa
Bảy nốt, năm cung với bổng trầm
Thăng, giáng, lặng, bình như ngõ tối
Trắng, đen, tròn, móc tựa đường hầm
Khuông, dòng, khe, nhịp hoài còn lẫn
Phách, đảo, nghịch, dôi mãi vẫn nhầm
Giai điệu, hợp âm sao khó quá
Đành thôi chẳng dám thử chơi cầm
Đang đêm nổi hứng rủ thi cờ
Mỗi bước đi là một tứ thơ
Chàng đọc xong câu lên mã đợi
Thiếp ngâm dứt đoạn đẩy xe chờ
Bài binh đưa pháo canh phòng góc
Bố trận đem voi trấn thủ bờ
Đuổi ý tìm từ suy nước chiếu
Uyên ương vẽ cảnh thực dường mơ
II
Vua cùng với Hậu kết vần thơ
Tượng chéo mọi ô cứ tưởng mơ
Mã nhảy tự do không ngại cản
Pháo quăng, cung bỏ chẳng canh hờ
Xe còn thoải mái đi tứ phía
Tốt được tự phong nếu đụng bờ
Tướng sĩ không dùng ta vẫn đấu
Mời ai có hứng lại thi cờ
III
Đêm nay sang Hắn rủ thi cờ
Luật định : quân đi phải họa thơ
Đọc dứt câu đề vô pháo đợi
Ngâm xong phần thực gạt xe chờ
Không cho mã ấy vào cung cấm
Chẳng để tốt kia tiến quá bờ
Luận, kết vừa tròn đem chiếu bí
Sững sờ tướng hỏi: Phải mình mơ?
Dốt văn nhưng cũng thích làm thơ
Ngắm họ ngâm nga cứ thẫn thờ
Niêm luật, trắc bằng xem tựa mộng
Ngôn từ, câu tứ thấy như mơ
Ngũ ngôn, lục bát rồi song thất
Yết hậu, Đường thi với tự do
Viết mãi chắc là xem cũng ổn
"Thi nhân" tiếng ấy vẫn không chờ
Muốn tự tay mình vẽ bức tranh
Mà sao học mãi cũng chưa rành
Ba màu gốc có : lam, vàng, đỏ
Muôn sắc hòa thêm : tím, lục, xanh,...
Bổ túc, trung gian rồi nhị hợp
Xa gần, nóng lạnh, đậm cùng thanh,...
Chân dung, tĩnh vật và phong cảnh,...
Chẳng khiếu nên đành bỏ chạy nhanh
Cầm
Theo anh, em đến chốn thanh âmBảy nốt, năm cung với bổng trầm
Thăng, giáng, lặng, bình như ngõ tối
Trắng, đen, tròn, móc tựa đường hầm
Khuông, dòng, khe, nhịp hoài còn lẫn
Phách, đảo, nghịch, dôi mãi vẫn nhầm
Giai điệu, hợp âm sao khó quá
Đành thôi chẳng dám thử chơi cầm
Kỳ
IĐang đêm nổi hứng rủ thi cờ
Mỗi bước đi là một tứ thơ
Chàng đọc xong câu lên mã đợi
Thiếp ngâm dứt đoạn đẩy xe chờ
Bài binh đưa pháo canh phòng góc
Bố trận đem voi trấn thủ bờ
Đuổi ý tìm từ suy nước chiếu
Uyên ương vẽ cảnh thực dường mơ
II
Vua cùng với Hậu kết vần thơ
Tượng chéo mọi ô cứ tưởng mơ
Mã nhảy tự do không ngại cản
Pháo quăng, cung bỏ chẳng canh hờ
Xe còn thoải mái đi tứ phía
Tốt được tự phong nếu đụng bờ
Tướng sĩ không dùng ta vẫn đấu
Mời ai có hứng lại thi cờ
III
Đêm nay sang Hắn rủ thi cờ
Luật định : quân đi phải họa thơ
Đọc dứt câu đề vô pháo đợi
Ngâm xong phần thực gạt xe chờ
Không cho mã ấy vào cung cấm
Chẳng để tốt kia tiến quá bờ
Luận, kết vừa tròn đem chiếu bí
Sững sờ tướng hỏi: Phải mình mơ?
Thi
Ngắm họ ngâm nga cứ thẫn thờ
Niêm luật, trắc bằng xem tựa mộng
Ngôn từ, câu tứ thấy như mơ
Ngũ ngôn, lục bát rồi song thất
Yết hậu, Đường thi với tự do
Viết mãi chắc là xem cũng ổn
"Thi nhân" tiếng ấy vẫn không chờ
Họa
Mà sao học mãi cũng chưa rành
Ba màu gốc có : lam, vàng, đỏ
Muôn sắc hòa thêm : tím, lục, xanh,...
Bổ túc, trung gian rồi nhị hợp
Xa gần, nóng lạnh, đậm cùng thanh,...
Chân dung, tĩnh vật và phong cảnh,...
Chẳng khiếu nên đành bỏ chạy nhanh
Quên hết thời gian khảy phím ngà
Đuổi cánh phù du buồn chán mộng
Xây vườn tao ngộ sáng ngời hoa
Lời thơ vẫn đó tràn cung nhạc
Chén ngọc còn đây thấm vị trà
Cho dẫu mai này đường tách ngả
Dặn lòng mãi nhớ khúc cầm xa
Lạc một nước thì sai cả ván Trăm ngàn gian khó chưa hiểu đời Suy đi tính lại khó đổi dời Chơi cờ khó, cờ đời khó hơn
Đời Thi sỹ thật là cô đơn Sống vui sướng giận hờn ta biết Gieo vần thơ không tính hơn thiệt Kệ thế gian lắm kẻ gièm pha
Giơ tay lên vẽ dãy ngân hà Từng nét lả lơi cùng chú cuội Mơ hồn tiên nữ thắm tươi môi Dẫu cho cuộc đời đầy gian khó
Thơ em thấm đượm bấy nhiêu tình
Xuân Hồ* dáng dấp trong thơ đó
Bà Huyện* còn vương ẩn trong mình
Say thơ quên cả đời vất vả
Mọi việc đến mà xem nhẹ tênh!
Chiêm ngưỡng dung nhan càng quyến luyến
Phải đâu cợt nhả , há vô tình !
Xuân Hồ * Hồ Xuân Hương
Bà Huyện * Bà Huyện Thanh Quan
Để cho thiên hạ khéo giật mình
Cầm kỳ thi họa đều tham xướng
Vẫn muốn đua tranh tới ngọn ngành